Frans van der Pas

Frans van der Pas 23 april 1951 – 12 oktober 2021

Frans van de Pas was, midden jaren ’70, een van de drijvende krachten achter de landelijke Pet met De Zet, de actiegroep voor kritische groepsleiding en tegen inrichtingen. Hierna was hij een van de mensen van het LOMZ, de Landelijke Organisatie Moderne Zwakzinnigenzorg (LOMZ), kritische ouders en begeleiding die zich midden jaren ’70 inzetten voor de integratie van mensen met een verstandelijke beperking. Via ‘Lekker Mallootje’ werd daaran een jaarlijkse prijs toekende aan een persoon die zich ‘verdienstelijk maakte voor de eigenheid van mensen met een verstandelijke beperking. Jacques Heykoop ( zie elders) was de eerste die deze prijs ontving.

Hieronder de toespraak van directeur Aline Molenaar, directeur van Per Saldo, waar Frans een kleine 20 jaar werkte.

Het is onmogelijk iemand te vergeten die zoveel gaf om te herinneren. Woorden volledig van toepassing op Frans van der Pas. Gepensioneerd beleidsmedewerker van Per Saldo. Hij kreeg een ongeneeslijke ziekte, hield jarenlang hoop op extra tijd, overleed toen er geen behandeling meer mogelijk was.
‘Als we terugdenken aan Frans, dan is dat vaak met een glimlach. Om de vele belevenissen waarop hij ons trakteerde. Letterlijk. Hij was degene die op zijn verjaardag altijd op aardbeien met slagroom trakteerde. Niet met de mededeling: ‘Er staat iets lekkers in de keuken’, maar door bij iedereen persoonlijk langs te gaan met zijn wagentje vol lekkers. Dat kenmerkte Frans: de persoonlijke benadering. Menig budgethouder kan erover meepraten. Hoe hij zich met hart en ziel inzette voor mensen in schrijnende situaties, voor mensen die zich door anderen niet begrepen voelden. Daardoor kwam hij overdag vaak niet toe aan andere taken, zoals brieven schrijven aan instanties, aan het ministerie. Dat deed hij liefst na kantoortijd, in alle rust, met een sigaartje.

Frans werkte 17 jaar bij Per Saldo, van 1999 tot 2016. 'Mister AWBZ' was zijn bijnaam. Hij kende de wet door en door. Frans maakte de heftige tijden van actievoeren mee. Hij was de drijvende kracht achter de ‘handjesactie’ hulp in eigen hand. Ook in 2011 liep hij voorop toen het toenmalige kabinet het PGB grotendeels wilde afschaffen. Frans had vele talenten. Hij kwam op voor de underdog. Recht voor z’n raap ging hij er keihard in. Degenen die hem daarin tegenkwamen, zullen zich dat ongetwijfeld herinneren. Maar door zijn oprechte stijl kon hij bij velen toch wel een potje breken. Je kon eigenlijk niet kwaad op hem worden.

Frans had een creatieve geest. Hij bedacht bijvoorbeeld de term ‘slimme lijstjes’, een ander woord voor ‘factsheets’. We hebben het wel eens over een ander woord gehad, maar we vonden tot nu toe geen betere. En zijn talent om te presenteren. Frans was iemand die de zaal kon boeien. De laatste jaren van zijn werkzame leven hebben bezoekers van cursussen en ledenbijeenkomsten hiervan kunnen genieten. Al met al was Frans een man met het hart op de goeie plek. Wat vond hij het moeilijk om aan te zien hoe anderen tijdens de veranderingen in de zorg met het pgb omgingen. Voor hem een onrecht dat hij nooit heeft kunnen accepteren. Maar hij ging met pensioen en droeg anderen op zijn ‘geweten’ over te nemen. Dankjewel Frans voor alles wat je hebt betekend voor budgethouders, het pgb, voor onze organisatie en voor je collega’s.’

Uit: Eigenwijs, het magazine van per saldo voor mensen met een persoonsgebonden budget. Per Saldo, nummer 4 december 2021.