Ad van Gennep 1937 – 2019

Ad van Gennep was het boegbeeld van het wetenschappelijk onderzoek naar de verstandelijke gehandicaptenzorg over de laatste 50 jaar. Van 1979 tot 1999 was hij hoogleraar orthopedagogiek aan de Universiteit van Amsterdam. Vervolgens bekleedde hij als bijzonder hoogleraar tot 2002 de leerstoel ’verstandelijke beperking’ aan de Universiteit van Maastricht.

Na zijn emiraat in 2002 leek de vermaatschappelijken pas echt door te zetten. Van Gennep bleef zich daarom tot op hoge leeftijd inzetten voor de emancipatie van mensen met een verstandelijke beperking en hun participatie in de samenleving. Hij formuleerde het alternatief voor inrichtingen en tot dan toe gangbare ‘medische model’. Deze ‘paradigma verschuiving ’ ging in plaats van ‘beperkingen’ uit van ‘mogelijkheden’. Ad zag met lede ogen hoe de decentralisatie in de gehandicaptenzorg, mede door de ‘marktwerking’ begin deze eeuw, uitdraaide op schaalvergroting en het ’verplaatsen van stenen’; het institutionele denken verhuisde mee naar buiten. Van hem is ook het onderscheid tussen fysieke-, functionele- en sociale integratie, het achtereenvolgens wonen in- maar ook gebruik maken van- de lokale maatschappelijke voorzieningen. Omdat dit laatste niet gebeurde ( denk aan het beroemde ‘busje komt zo ‘) , kwam er van ‘echte’ integratie en meedoen weinig terecht.

Hieronder het artikel van Wil Buntinx, een andere belangrijke wetenschapper in de beweging naar vermaatschappelijking en ‘Kwaliteit van Bestaan’ over de laatste 40 jaar. Hij schreef het als ‘In memoriam’ voor NTZ december 2020, het wetenschappelijke tijdschrift waarvan hij tot 2019 hoofdredacteur was. Het artikel geeft een goed inzicht in van Gennep’s werk en verdiensten.

Paradigma-verschuiving in de visie op zorg voor mensen met een verstandelijke handicap., W.H.E. Buntinx, NTZ, nr. 4, 2020.