In het tweede gesprek verteld Jack hoe het werkt, mensen helpen bij een normaal leven. Kijken, luisteren, op je handen zitten en ‘een dienende rol hebben’. Alles om mensen te ondersteunen bij het invullen van rollen die in de maatschappij van betekenis zijn.

Klik op de knop Lees transcript van de podcast als je liever leest dan luistert!

Transcript Podcast

 

Gerard

We hebben eerder al je carrière besproken. De chronologie van wat je allemaal hebt gedaan. Tussen de regels door komt terug wat het werk inhoudt. Of je dat nou facilitator noemt of begeleider; waar zit het eigenlijk in?

Wat maakt je een geschikte ondersteuner?

Jack

Om te kunnen aansluiten bij de persoon moet je op je handen kunnen zitten, luisteren. Ik denk dat het daar begint. Waar ik bijvoorbeeld in mijn enthousiasme achter kwam is, je hebt alles hebt geleerd over sociaal gewaardeerde rollen en dan denk je die rol zou je kunnen doen of deze rol zou jij kunnen doen. Alleen: op het moment dat die persoon er zelf nog niet aan toe is, gaat dat niet lukken. Dus is het belangrijke om het tempo van mensen aan te te houden. Het is een rijdende bus waar je opspringt, daar moet je jezelf op aanpassen.

Gerard

Ja die rijdende bus vind ik een mooi beeld, want die bus is er al. Die bus die rijdt en jij zit in feite niet aan het stuur.

Jack

Nee, in principe zit je niet aan het stuur. Het is echt samenwerken maar dat wil niet zeggen dat je geen ervaring hebt of mogelijkheden ziet. Maar ik realiseer me wel dat ik inderdaad tijdelijk ben, en meelift. Soms is die tijdelijkheid heel veel jaren hoor. Voordat je überhaupt iets in te brengen hebt bij een gezin duurt erg lang. Ik heb zo vaak meegemaakt dat ze dan ja natuurlijk, ja, goed zeggen. Maar dat er gewoon niks van terecht kwam eigenlijk, want dat idee was er gewoon nog niet, of niet geland.

Gerard

Was het dan ook niet dat jij zelf te weinig op je handen zat? Mogelijkheden aanvoelen, waarnemen is ook een competentie, een kwaliteit. Dat je weet wat gebeurt hier en wat is mijn ‘bandbreedte’ , welke mogelijkheden kan ik pakken of niet?

Jack

Klopt, dat moet je leren. Ik heb dat ook moeten leren want ik ben ook wel van het type aanpakken, dingen doen en voor elkaar krijgen. Daarin kan ik heel enthousiast worden. Als ik die geschiedenis bekijk van wat mijn ontwikkeling is... Toen ik voor het eerst de ideeën van de SRV hoorde dan ben je nog heel erg bezig met jezelf overtuigen. Je wordt bijna een soort van dominee van die iedereen gaat vertellen wat je eigen inzichten zijn. Daarin kan je mensen eerder afstoten dan dat je mensen mee neemt. Dat heb ik echt wel moeten leren.

Gerard

Je vangt bijen met honing en stroop in plaats van azijn? Of is dat een verkeerd beeld?

Jack

Dat is wel een verkeerd beeld. Ik denk dat het in de overtuiging zit in combinatie met een groot  rechtvaardigheidsgevoel. Van het klopt niet wat er nu gebeurt, dus daar moeten we wat tegenover stellen. Misschien ook wel dat als je een eigen pad gaat daarin met families dan moet ik wel laten zien dat dit gaat werken, een soort bewijzen van…

Gerard

Met die families ben je ook afhankelijk van de omgeving, van de context. Je kan anders geen rendement van je inbreng laten zien toch?

Jack

Dat moet je wel. Maar dat rendement, dat komt op andere manieren dan dat jij denkt dat het gaat komen soms. Dus als je niet goed kunt aansluiten, en niet de volgende stappen kan maken die logisch zijn voor die ouders of persoon. We zeggen allemaal van we gaan de droom waarmaken. Maar als je de nachtmerrie niet besproken hebt, waar de ouders bang voor zijn bijvoorbeeld, of waar ze tegenaan lopen of die ze als onneembare hobbels zien, en je hebt dat niet boven tafel, dan kom je nooit aan die droom toe. Dat heb ik ook wel moeten leren.

Gerard

Dus er is een hoop achterstallig onderhoud of trauma's of wat? Weerstand opgebouwd door andere hulpverlening misschien ook eerder?

Jack

Ja maar ook ervaringen die ouders met hun kind hebben. Als je denkt jij zou mooi in een winkel kunnen gaan werken, ik noem maar wat. Maar dat ouders zien dat gaat misschien één dag goed, maar er komen zoveel prikkels binnen, of dat ze weten dat hij niet precies weet hoe ze zich moeten gedragen in die rol. Dat zie je ook vaak, heel veel gebrek aan ervaringen die mensen hebben met het gewone leven; veel sociale vaardigheden die mensen gewoon eigenlijk niet hebben. Nou ja niet meegekregen hebben. Omdat ze misschien toch wel heel beschermd opgevoed zijn. En misschien heel beschermd ook in een dagbesteding plek. Als ik chargeer, je gaat ‘s ochtends de bus in, je komt op die dagbesteding misschien wel 10- 20 kilometer verderop. Je gaat in het busje weer terug en je bent weer bij je ouders.

Gerard

Wij zijn allebei dus dan al heel lang aan het werk en een goede begeleider, een facilitator moet op zijn handen kunnen zitten, moet luisteren, moet kunnen kijken. Wat moet iemand nog meer kunnen?

Jack

Ik denk dat je vertrouwen moet kunnen opbouwen. En ik denk dat je vanuit een visie moet kunnen werken. Van waar zitten nu die aanknopingspunten? Ik had het laatst nog met iemand er over, over dagbesteding. Die (dagbesteding)projecten die voor mensen verzonnen worden:  dat die mensen eigenlijk gewoon moeten passen in de kaders die daar bij aangeboden worden. Dus dat je ook bepaalde competenties moet hebben om in dat project überhaupt te mogen deelnemen. Wat je dan ziet is dat er bijvoorbeeld een groepje onmiskenbare cliënten weer in het plantsoen staat onder begeleiding, en een busje met het logo van de voorziening erop in plaats van een reguliere plantsoenendienst.
Laatst vertelde dan iemand weer van ja, ik ken nu een tuinder en die is ook begonnen voor mensen met dagbesteding. “Daar mag iedereen komen, of ze nou wat kunnen of niet.” Dat denk ik dat is misschien een antwoord op een vraag die er kan zijn voor mensen die nergens terechtkunnen. Maar het voldoet wat mij betreft nog niet aan ‘we gaan in de samenleving een welkome plek organiseren voor jou’.

Gerard

De andere kant is de drempel, van dat je al allerlei vaardigheden moet hebben…

Jack

Ja, die wordt weggenomen, dat zie ik bij meerdere projecten. Maar groepen mensen vanwege een beperking bij elkaar is gewoon alweer een stigma op zich. Maar ook binnen dat groepje zelf, dat mensen dan eigenlijk die stap niet durven te nemen om hun deur uit te komen. Natuurlijk willen mensen gewoon graag bij een groep horen. Maar de kans is groot dat als je daar niks aan doet, het een naar binnen gericht clubje wordt wel.

Gerard

Het wordt vaak als argument gebruikt dat mensen die veiligheid willen, de buitenwereld is te veeleisend en daar moet je teveel op je tenen lopen. Als motivatie voor alle ‘speciale voorzieningen’.

Jack

In feite is dat een oneigenlijk argument. Ik bedoel, natuurlijk zoeken mensen veiligheid. Ik zoek ook veiligheid, ieder mens doet dat. Alleen ik zoek dat niet perse bij mensen die allemaal net zoals ik een beetje grijze haren hebben, een brilletje op. Het is heel divers waar ik me veilig voel. En niet op basis van wat ik niet kan, maar van wat ik wel kan. Dat stukje wordt weer met voeten getreden. Kijken vanuit wat wil die persoon, wat paste, wat past bij hem en wie kan daar een rol in spelen? En hoe gaan we dat stapje voor stapje aanleren?

Gerard

We formuleren dat heel luchtig. Je moet toch feitelijk constateren dat in ieder geval in de reguliere zorg de dwingendheid van het systeem, van de hokjes, van de taken, van de doelen eigenlijk alleen maar aan het toenemen is. Hans Kroon zei dat ook in één van de vorige podcast.

Alles wordt bepaald door de indicatie. Het is niet meer zo dat er wordt geluisterd naar wat jij wilt. Het is wat jij meebrengt aan geld en waar dan plek is waar jij dan in moet worden gepast als, zoals dat tegenwoordig heet, ‘cliënt’.

Jack

Dat klopt en het is wel interessant om te kijken wie werpt nou die beperkingen precies op? Komen de beperkingen nou vanuit de financiering, vanuit de wetgeving of vanuit de zorgaanbieder? Of misschien wel vanuit de persoon zelf? Het is goed om daar onderscheid in te maken.

Gerard

Positief is dat jij binnen dat systeem een soort van vrij domein hebt georganiseerd waarin je dat anders kunt doen, waar het nog wel kan, het ‘niet weten’ er mag zijn, het meegaan met mogelijkheden die zich aanbieden. Dat is overal eigenlijk weg georganiseerd denk ik ... ?

Jack

Ja, dat dat is weg georganiseerd. Er zijn bepaalde uitgangspunten om dit voor elkaar te krijgen. Als je het heel precies bekijkt, dat iemand daarin een begeleidende taak heeft voor iemand om te ontdekken wat de wereld allemaal te bieden heeft. Eigenlijk zou dat je enige baan moeten zijn. Dat die begeleider niet meteen weer drie, vier, vijf andere mensen moet begeleiden daarin, dat dat één van de taken is.
Als de facilitator van Samen op Weg was het zo dat je de begeleider zoekt die precies past bij die persoon. En op het moment dat dat een match is, dan kunnen die twee samen op stap.

Gerard

Maar dat is ondenkbaar in een regulier systeem.

Jack

Nou ja, op zich niet, want iemand heeft die indicatie. We hadden een jonge dame met misschien het geluk dat ze zei “ik wil niet meer naar die dagbesteding.” Dan komen er in het arrangement wat iemand meebrengt, een Wlz indicatie, aardig wat uren vrij. Die kan je inzetten om overdag uit te gaan zoeken van wat past dan wel bij jou. En als je dan gaat kijken in de samenleving met maar één zo'n dame ... die is naar de wijk bibliotheek gegaan om te kijken van is dit wat? Die ontmoette dan allemaal mensen in de wijk die daar ook kwamen en die kreeg een taak van de boeken weer terugzetten op de plek en een aantal dingen schoonmaken. Maar ondertussen zat ze ook lekker te kletsen met iedereen. Vervolgens had ze zoiets van “ik wil op een kinderboerderij gaan kijken.” Nou dat was toevallig in de wintermaanden dus daar moest ze heel hard werken, dus dat was geen match. Dat vond ze eigenlijk helemaal niet zo leuk. Daarna ging ze naar een keuken van een basisschool, heeft ze lunchpakketten mee gemaakt voor de kinderen. Heeft ze daar een tijdje meegedraaid. Nou dat was wat arbeidsmatig, ook moeilijk voor haar op dat moment. En nu heeft ze haar draai gevonden in een verzorgingstehuis.

Gerard

Suggereer je nou dat dus binnen het bestaande systeem met een indicatie, mits je het slim aanpakt, nog wat ruimte te maken is om echt iets te matchen, dus te zoeken.

Jack

Jazeker, waarom niet? Al die uren zijn er. Het is alleen: heb je ook de regie over die begeleiding daarin? In plaats van dat je bij een organisaties zit en zegt van “ja nee, dan moet je bij de ambulante dienst zijn.” Dan krijg je misschien drie vier verschillende begeleiders die er bij komen. Maar wat komen ze dan precies doen? Ja, die komen je begeleiden in je huis misschien? Dat dus. Je moet de vrijheid hebben om de mensen te zoeken die bij jou passen, die dat kunnen uitvoeren.

Gerard: Ja, en die mensen die moeten ook te vinden zijn, want dan gaan we even terug naar wie jij bent, hoe jij het doet. Dat veronderstelt ook een aantal vaardigheden.

Wat doe je met de nieuwe generatie begeleiders voor wie het klassieke systeem van doelen en van afspraken, van  zal ik maar zeggen ‘afvinklijstjes’ vanzelfsprekend is?
Het vraagt ook iets om zoals jij te kunnen denken en zo te kunnen kijken en luisteren naar mensen?

Jack

En dat ook durven te doen. Want op het moment dat je dus met iemand met die er niet uitziet zoals anderen aankomt en ergens naar binnen loopt ... Negen van de tien keer wordt die begeleider aangesproken. Stel je gaat ergens zitten, gewoon in een restaurant dan zal iemand iets zeggen van “wat wil zij drinken?”

Gerard

Mensen in rolstoelen hebben daar ook last mee. Over hun hoofd heen...

Jack

De algemene aanname in de samenleving is als iemand ziet dat iemand een ernstige beperking heeft dan krijgt die de rol van ouder kind. Dus je praat met de volwassene. Dat is ook een verschrikkelijk veel ongemak denk ik. Dus dat tekent wat het betekent als je kijkt van wat moet een begeleider in huis hebben. Je moet in dat soort situatie de bruggenbouwer kunnen zijn. Je moet dus die persoon kunnen voorstellen. Jij moet kunnen zeggen, kan jij die vraag beantwoorden wat je wil drinken? Je hebt ook een soort opvoedkundige taak naar de mensen die je tegenkomt om die ook anders te laten kunnen omgaan met die persoon. Dat is een hele grote rol.

Gerard

Ben je het met me eens dat het in de basis vooral een dienstverlenende functie is? Dienst is een verkeerd woord. Een dienende rol is.

Jack

Ja, ik vond het mooi. Een mooie bewoording vind ik, om er in die termen over na te denken. Je functie is dat je assistent bent bij het vervullen van rollen van een persoon. Jij zorgt ervoor dat iemand die rol kan uitvoeren als zijnde werknemer of als leerling of als huizenbezitter. Als vriend, als familielid. Dat is de kern van jouw principe dat je zoekt naar rollen. Dat je daar de houvast voor een mensenleven in zoekt en vindt. Wat wij allemaal in de samenleving gewone rollen vinden, dat is mijn blauwdruk voor mensen met een beperking. Dat we nadenken over hoe iemand een rol goed kan uitvoeren, want dat herkennen andere mensen. Kunnen ze zich ook met die andere identificeren? Op het moment dat iemand komt omdat die ik noem maar wat van duiven houdt en je komt in een duivenvereniging, dan duurt het misschien 3 of 4 keer maar dan is die beperking weg. Want iemand houdt van duiven. Je hebt iets gemeenschappelijks waar je het over hebt. Dat is de kracht van die rollen. Bij rollen horen competenties. Er is ook een bepaalde beeldvorming over rollen die moeten kloppen. Het helpt anderen om niet de negatieve karaktereigenschappen te zien of die ze denken te zien.

Gerard

De clichés, de clichés.

Jack

Mensen leren. Mensen moeten van elkaar ook leren om de mens erachter te ontdekken. Ik merkte dat ook met werken op de groep. Wat ik in begin van mijn carrière deed. Na een twee weken zie je gewoon alleen nog maar de kinderen met hun karakters en met hun eigenaardigheden, waar ze goed in zijn en waar ze minder goed in zijn. Maar die handicap verdwijnt dan in principe omdat je elkaar gewoon elke dag ziet.

Gerard

We hebben het nu over die eerste leefgroep van het fruithapje, of niet? Je bent 36 jaar verder. Heb je nu een gevoel van dat je soms in een spagaat zit tussen met mensen bezig zijn en wat het systeem hoe dan ook van jou eist, of het nou financiering is of verantwoording is. Zit er een spanning?

Jack

Ja, dus die spanning is er natuurlijk altijd wel en daarom probeer ik ook altijd te zoeken .. Kijk, de mooiste dingen van het leven zijn toch gratis vriendschappen en dat soort dingen. Een wandeling maken, de buurt verkennen. Dat hoeft allemaal helemaal niet zoveel geld te kosten.

Gerard

Jij bent een autodidact als hulpverlener. De meeste mensen komen vanuit een opleiding. Dan krijg je daar dus ook van allerlei dingen in mee, maar daar heb jij geen last van.

Jack

Nee, ik denk het niet. Ik denk dat je het zo wel kan zeggen. Ik heb daar geen last van. En ik vind ook zelfs dat je daar mensen tegen moet beschermen.

Gerard

Maar jij komt ook mensen tegen, collega's die daar wel last van hebben. Hoe kun je dat? Hoe kun je die meer de vrijheid geven in kijken en denken?

Jack

Ik vind dat heel moeilijk. Ik kan het heel goed met een training of een workshop over sociale rollen hebben. Al die begeleiders hebben een fantastische middag En dan de volgende dag. dan hebben ze allemaal de ‘aha erlebnis’ , prachtig. En daarna komen ze weer in de realiteit van het rooster en van inderdaad wat er allemaal moet gebeuren. En daar staan ze 1 op 8 en dan is dat gewoon weer weg.

Gerard

Dwingend, dwingend.

Jack

Zo is het systeem gewoon. Als jij in een woongroep zit dan heb je gewoon een aantal mensen in die woongroep die allemaal het bed uit moeten, de medicijnen moeten hebben, ze moeten tandenpoetsen, aangekleed, ontbijten en het busje in. En ja, dat is gewoon wat je doet.

Gerard

Ik moet aan vroeger denken. De “goeie” begeleiding was de begeleiding waar geen incidenten plaatsvonden die de baas waren, die de wind eronder hadden. Die de sleutels konden overdragen, met ‘geen bijzonderheden.’

Jack

Dat is dus armoede hè? Ja, in feite wel. We hadden het er net al even over van woon ik in jouw werk of werk jij in mijn woning? In die eerste situatie worden dat inderdaad gezien als goede begeleiders. Ik merk dat ook met teams waar de zorg in PGB betaald wordt. Daar zie je wel eens van als dan de volgende begeleidster komt en dat is allemaal niet zo netjes achtergelaten, ja dan is die vorige die is de pineut. Die heeft het niet goed gedaan. Terwijl die misschien met hele andere dingen bezig is geweest die op dat moment heel belangrijk waren. En dat die persoon zelf een fantastische dag heeft gehad. Maar ja niet alles was even goed gestoft en..

Gerard

Ik herken dat van mijn recente werk, dat ik op mijn werk kwam en in de zooi van die ander. Dan ben je geen goeie begeleider, dan krijg je een slechte naam.

Jack

Terwijl ik denk, dat is iets waar je het dan met z'n allen over kan hebben. Als je dan weer denkt over die rollen die iemand heeft. Het kan ook zijn dat iemand de zorg voor z'n huis heeft als huis, bewoner, huiseigenaar of huurder. Dus dat is één deel, maar het kan ook zijn dat die inderdaad rol als vrijwilliger heeft. Of noem maar op. En op het moment dat je daar naar kijkt. En die begeleiders die nemen ook allemaal hun eigen bagage mee. Dus de ene is veel netter in hun huis, die vinden dat heel belangrijk en die nemen dat stukje mee. Ja en de ander vindt het juist heerlijk om buiten te wandelen of met anderen bezig te zijn. Dat mag allebei natuurlijk bestaan.

Gerard

Is dat niet allemaal heel erg gelijkgeschakeld? Taken staan vast, competenties, waar zit de variatie nog? En onderschatten we iet ook vaak cliënten of bewoners in hun vaardigheid om te zien wie ze voor zich hebben?

Jack

Ja maar ik denk ook dat zo'n team bijvoorbeeld, dat die dee persoon niet echt meer centraal heeft staan. In de loop van de tijd kan dat heel makkelijk ontstaan.

Gerard

Dan heb je het nog over individuele begeleiding, maar dat is helemaal niet aan de orde in groepen van 8?

Jack

Nee dan is het onbestaanbaar dat je alle wensen of behoeftes van mensen kan bedienen. Dan is het allen over één kam scheren? Dan gaat er een soort uniformiteit overheen.

Gerard

Dat moet je denk ik, gewoon de zaak managen. Degene die het meest aandacht vraagt is degene die de aandacht krijg in welke vorm dan ook.
Is daar iets zinnigs over te zeggen in het algemeen? Als je er vanuit gaat dat naar deze Podcast ook begeleiders luisteren?
En wat vind jij een goede begeleider? Wat zijn de belangrijkste eigenschappen, behalve straks als zij op je handen blijven zitten luisteren?

Jack

Vriendelijk zijn, aardig lief. Dat zijn denk ik ook hele belangrijke eigenschappen.

Gerard

Prettig in de omgang.

Jack

Prettig in de omgang en maar dat komt dan weer van ook vanuit een armoe van ervaringen die mensen met een beperking hebben. Maar goed. Ja, ik vind het heel moeilijk om op het moment dat het systeem niet deugt, bijvoorbeeld dat mensen bij elkaar zitten die daar helemaal niet voor gekozen hebben. Dan moet je dus eigenschappen in begeleiders gaan zoeken om dat te compenseren. En wanneer ben je dan een goede begeleider? Dat kan inderdaad in vriendelijkheid zitten en dat mensen wel aandacht krijgen. Maar in feite doe je dat in een systeem waar je als cliënt in een negatieve zit rol. Daar heb je je toe te verhouden, mensen gaan zich ook als cliënt gedragen.
Wanneer ben je een goede begeleider? Ik vind eigenlijk wanneer je een assistent bent in die rollen die mensen kunnen hebben ... Kijk als je ergens woont, dat is nog niet eens het allerbelangrijkste. Het is veel belangrijker, zeker in bepaalde levensfases, van wat ben je aan het doen en wie ken je allemaal? En op het moment dat je daar in kan assisteren dan ben je een goede begeleider.

Gerard

Elke leeftijd heeft weer zijn eigen vragen en behoeften. Volg je eigenlijk het grote geheel nog een beetje. Je bent bezig met je mensen, je bent bezig met je werk, je eigen netwerk. Volg je nog discussies over zorg op dit moment, politiek? We hebben een nieuw kabinet, een nieuwe minister? Gaat het aan jou voorbij?

Jack

Voor een deel. Kijk het is komen en gaan. Ik bedoel nu ook weer, er wordt natuurlijk van alles bezuinigd, maar aan de andere kant zie je ook dat het systeem onder druk staat en daar liggen ook weer kansen. Goed wat ik wil proberen voor elkaar te krijgen is dat de bezuinigingen in de zorg niet afgewenteld gaan worden op de ouders bijvoorbeeld. Dat die mantelzorg niet nog meer onder druk komt te staan. Dat je het voor elkaar krijgt dat die persoon echt aansluit, en dat die persoon sociale rollen gaat krijgen in dat netwerk in die samenleving, dat daar aan gewerkt wordt. Dat mensen daar ervaringen in op mogen doen. Dat dat uiteindelijk de sleutel is om die zorg behapbaar te houden.

Gerard

Jij kunt dat doen voor die mensen waarmee jij werkt. Je zegt dat het systeem onder druk staat en dat geeft ook kansen. Betekent dat kansen voor meer mensen. Hoe stel je dat voor?

Jack

Nou, het is wel een boodschap. Dat kan in de samenleving resoneren. Ze zullen mensen met een beperking misschien steeds vaker op straat ook tegen gaan komen. Dat kun je bijna als excuus gebruiken van de zorg wordt ook uitgekleed, er wordt steeds meer bezuinigd. Maar je kan ook een gesprek aan gaan van goh wie is dan die persoon en wat zou je daar mee kunnen?

Gerard

Hoor ik jou nou zeggen dat dat met dat het systeem onder druk staat, dat er dan een soort van beweging op gang komt dat de mensen meer in de maatschappij zullen komen?

Jack

Nou dat zou een kans kunnen zijn, in plaats van ... als het systeem onder druk staat dan kan dat betekenen dat mensen op een bepaalde leeftijd of mensen met een handicap meer tijd in hun eigen kamertje moeten doorbrengen. Maar het zou ook kunnen dat je denkt van wie kan met een opstap, waar kan die terecht? Ik bedoel dat er verschillende routes zijn om dat aan te vliegen. Dat kan ook een kans zijn ja.

Gerard

Jij zoekt eigenstandige financiering van wat jij wilt doen, je krijgt het al niet meer weggezet in de reguliere organisaties … ?

Jack

Nee daar worden ze niet voor betaald, daar krijgen organisaties geen geld voor. Er komt wel steeds meer besef van dat die functie misschien wel nodig is om mensen te helpen om langer in de samenleving mee te kunnen doen. Ik denk zeker dat er kansen zijn om die functie, samen met ouders en met familie en een netwerk, om die steviger neer te gaan zetten. En om dat als een kans te zien, omdat ze door het beleid worden gedwongen; omdat voorzieningen wegvallen. Dat is natuurlijk wel een drijfveer.
Als je de kranten leest: misschien gebeurt inclusie niet omdat mensen zo graag willen, maar omdat de financiering wegvalt. Eigenlijk vanzelf moeten gaan. Door mensen in contact te brengen op een positieve manier dat ze zicht, ja dat is ook weer zo’n term, met elkaar zich kunnen identificeren in plaats van ‘wij’ en ‘zij’ – denken. Dat is de kunst denk ik. Uiteindelijk.

Gerard

Oké we zitten zo'n beetje aan het eind van dit gesprek. Zijn er nog dingen die niet aan de orde zijn geweest waarvan je denkt dat moet in dit verhaal nog genoemd worden?

Jack

Het idee dat we allemaal mensen zijn en dat we allemaal wel hulp nodig hebben. Alleen bij mensen zonder beperking gaat dat misschien wat automatisch en wordt het allemaal opgelost. Terwijl als je wel een beperking hebt het veel moeilijker is om dat te organiseren.

Gerard

Omdat het op een andere manier ook weg georganiseerd is vanuit de traditie?

Jack

Ja, dat besef. En dat het steeds meer die kant op lijkt te gaan van bijna het perfecte plaatje in de samenleving. Waar geen ruimte is voor de diversiteit, of dat dat minder wordt. Ik denk dat het iets is waar we hard aan moeten werken om dat te keren. Een gebrek aan geld kan gewoon welkom zijn, een bezuiniging kan je dwingen om andere wegen te gaan zoeken. Ik bedoel ik hoor veel. Ik werk veel met families uit de Antillen bijvoorbeeld. En dan hoor je op zo'n eiland van “hoe doen ze dat dan in Nederland? (En) ... wij willen ook zo'n voorziening voor mensen met een handicap.” En dan? Dan denk ik, dan ga je dus die weg in die wij ooit ingeslagen zijn.

Gerard

Dat is ook allemaal beeldvorming.

Jack

Ik denk ook, in Amerika is het misschien ook wat makkelijker om te realisern wat ik wil. Daar heb je ook gewoon een familie die woont vaak heel ver uit elkaar en daar ben je afhankelijk van je buren en daar is het misschien wat makkelijker om die stap te zetten. Hoewel daar ook gewoon natuurlijk gewoon devaluatie en discriminatie van mensen plaatsvindt.

Maar op zich is het logisch dat mensen ook daadwerkelijk kiezen. Als ze iets kunnen bijdragen dan, wat maakt het dan uit dat je gehandicapt bent? Want dan kom je maar je levert wat op. Dus we kunnen elkaar beter helpen. Een goede buur is beter dan een verre vriend. Dus dat idee. En ik denk dat dat in Nederland nog wat lastiger is. We hebben het allemaal zo goed georganiseerd hier. Ja, dat ze je bijna raar aan staan te kijken op moment dat jij met iemand met een beperking komt om te kijken van zou hier iets te doen zijn voor die persoon?

Gerard

Er zijn heel veel pogingen gewaagd denk ik, ook de afgelopen tijd, de jaren die wij hebben meegemaakt. Maar op de één of andere manier heb ik soms het idee is de cultuur in Nederland er ook niet naar ... het eigen stoepje schoon, alles geregeld.

Jack

Klopt. Iemand die zei ooit over Nederland over dagbesteding bijvoorbeeld. Vroeger hadden jullie de plastic flowers, zei ze. Iedereen kon wel zien van ja dat is niet echt, het is nep. Bijvoorbeeld een breiwerkje wat dan eind van de dag weer uit werd gehaald en dan de volgende dag kon je weer met hetzelfde breiwerkje weer verder. En waar jullie Nederlanders heel goed in zijn is, jullie maken de Silk Flowers en die lijken net echt, maar het is het niet echt. Maar daar is iedereen heel erg tevreden over En dan zijn we en het ziet er mooi uit.
Het ziet er mooi uit, maar uiteindelijk is het in feite nog steeds uitsluiting en bij elkaar zetten van groepen mensen die anders zijn. En dat ziet er zo mooi uit en het is een nep leven. Dus de volgende stap van de echte wilde bloemen, ja die moeten we ontdekken.

Gerard

Laat duizend bloeien, bloemen bloeien. Ken je die nog? Nee, dat is Dennendal, Dat is voor jouw tijd tijd. Ja, maar dat is denk ik wat jij ook wilt. Ieder mens diens eigen leven. En ja, dat mag heel erg variëren.

Bedankt voor dit gesprek. Heel veel succes met met je werk verder.

Jack

Dank je wel.

 

 

--------------------------------