Podcast "Achter de beperking" - aflevering 17 - Conny Kooijman over belangenbehartiging dóór en vóór mensen met een verstandelijke beperking

De LFB, de landelijke belangenorganisatie dóór en vóór mensen met een verstandelijke beperking, bestaat 30 jaar.
In 3 gesprekken kijken we terug en vooruit. Het eerste gesprek is met Conny Kooijman medeoprichter van de LFB Onderling Sterk in 1995. Zij vertelt over haar persoonlijke geschiedenis en de beginperiode tot 2005.

In het gesprek wordt veel besproken, daarom staat hieronder ook een verslag met links naar meer informatie.

Klik op de knop Lees transcript van de podcast als je liever leest dan luistert!

Transcript Podcast

Gerard

Goede morgen Conny. Jij bent de eerste in de rij. Ja, want jij bent een van de eerste directeuren van de LFB.
We hebben hierna ook nog interviews met Mireille de Beer. Dat gaat over 2005 tot 2015 en uiteindelijk hebben we ook nog een interview met Elles Jongerius. Dat gaat over 2015 tot nu. En Elles is jouw opvolger. 

Conny

De eerste directeur dat was William Westveer

Gerard

Was de eerste ja, maar daarna kwam jij.

Conny

Ja, en dat kwam door omstandigheden als zijnde bezuinigen, subsidie en nog wat en.

Gerard

Hoe ben je eigenlijk bij de LFB terecht gekomen?

Conny

Nou dat is een hele geschiedenis.

Waar ik vandaan kom: jeugd en jonge jaren

Zal ik een stukje vertellen? Want dat heb ik even op een rijtje gezet, want je vroeg waar ik vandaan kom.

Nou, ik ben geboren met een met een licht verstandelijke beperking. In de vijftiger jaren. Dat heette toen nog geestelijk gehandicapten. Moet je even in die tijd terugdenken. Geestelijk gehandicapt dus in 1953. Eén jaar in de instelling naar lagere school en BLO-school gehad. Ik werd niet geaccepteerd in het grote gezin van elf kinderen. Dus van een jaar of 13 tot en met 25 werd ik als Assepoester gebruikt.
Alleen maar poetsen zoals ook schoonmaak, schoonmaken en drie keer per dag afwassen, drie keer per dag stofzuigen en zo.

Gerard

En je had een groot huishouden thuis?

Conny

Ja, veel te groot en allemaal moeilijke kinderen, moeilijke broers en zo.

Gerard

Hoeveel broers en zussen had je?

Conny

Ik had zeven broers en drie zussen en het was op een boerderij en een rooms katholiek gezin. Dan moet je veel kinderen maken. Ja dat was in de vijftiger jaren zo.

Gerard

Dat en je was voor hen de huisslaaf.

Conny

Ja, zo heette dat. En we kregen extra kinderbijslag en zo. En de slavernij.

Ja, moderne slavernij. Dat geluidsfragment van het Kreukelcollectief kan je gewoon overnemen, daar doe ik dat verhaal ook.

Het fragment is gemaakt voor de tentoonstelling 'Ik ben gewoon hier' in het Centraal Museum door Liorah Hoek en Frits de Bruijn in opdracht van het Kreukelcollectief.

Titel nummer 17:
Conny Kooijman, van Assepoester tot directeur, belangenbehartiging LFB 1995- 2005.

Van eigen kring naar eigen belangenbehartiging

Conny

Een verstandelijk beperkte heeft me altijd, altijd, altijd getrokken. Het was een roeping. Ik werd in 1976 lid. Dus komend jaar ben ik vijftig jaar lid van wat nu KansPlus heet.
Dus ben ik dan volgend jaar september vijftig jaar lid. Ja dus dan zal er wel iets leuks komen denk ik.

Het heette vroeger Vereniging van Ouders van Geestelijk Gehandicapten (VOGG). Mijn moeder was lid van de VOGG en ik las het ledenblad heel graag, dat vond ik erg interessant.

Ik ging naar de ledenvergadering van de VOGG. Dat heeft met een stukje geschiedenis van de LVB te maken. Toen ik bij de VOGG kwam en veel leden van de afdeling mijn vrienden werden. Ik kreeg daardoor een mooi sociaal netwerk om op bezoek te gaan en zij ook bij mij.

Dat was nog echt in de zestiger jaren. Toen werd nog steeds gedacht dat wij mensen met verstandelijke beperking, dus geestelijk gehandicapten,niet echt konden praten en meedenken. Dat we niet zelf konden praten, een mening konden geven en denken en dat daarom voor ons werd gezorgd. Nou je ziet nu hoe de LFB is, alle mensen van beperking zoals deze hier, die kunnen dat allemaal wel.

Gerard

Ja en dan mag ik heel even onderbreken, je zegt heel veel. Ik wil daar een vraag over stellen. Voordat jij vrienden had via VOGG, had je helemaal geen netwerk, zat je gewoon alleen thuis bij je broers en zusjes. Kwam je nooit nergens?

Conny

Ik had een soort vriendin, maar die was mij toegewezen. Dat was een katholiek meisje. Daar kwam ik wel eens, maar het klikte niet echt. Ze was gewoon puur katholiek met blauwe ogen en blond haar. En dat was van de lagere school dat werd toegewezen. Maar ik kreeg pas toen ik bij de VOOG kwam een sociaal netwerk. En ook bij de Sociale Werkplaatsen, was toen nog de WSW.

Gerard

Dus eigenlijk via de VOGG is eigenlijk jouw wereld opengegaan?

Conny

Ja, dat was de eerste stap, de VOGG.

Gerard

Want jij leest dingen voor en dat mag, want je hebt jezelf heel goed voorbereid. Maar ga verder.

Conny

Over mensen met een verstandelijke beperking zoals dat toen werd gezegd, er werd altijd voor hun gedacht en daaruit kwam ook de belangenbehartiging. Daarom zijn toen de Ouderverenigingen opgericht. En later ‘voor en door ons’ dat idee.

En dan wil ik iets speciaals daarover vertellen.

Want het VOGG organiseerde landelijke dagen, ledendagen.
Ik ging in oktober 1991 naar de landelijke ledendag in De Meerpaal in Dronten. Ik weet dat nog als de dag van gisteren. Het ging over beeldvorming en media en daar ontmoette ik Onderling Sterk Zierikzee, de eerste belangenvereniging van mensen met een verstandelijke beperking. En zij hielden daar een presentatie over Onderling Sterk.

Toen dacht ik, hee er blijkt toch wel een belangengroep te zijn. Wij kunnen wel praten en een mening geven.
Dat was de eerste LFB Onderling Sterk, maar ze werden toen, tijdens die presentatie, weggedrukt door de presentaties van anderen. Dat kwam door de onwetendheid, het idee dat een mens met een beperking niet voor zichzelf kon opkomen.

En toen kwam die actie toen.
Ik trok mijn stoute schoenen aan en toen heb ik een brief gestuurd naar de VOGG dat Onderling Sterk te weinig tijd kreeg. Dat ze tijdens die dag weg gedrukt werden. Dat ze maar iets van 20 minuten over hadden, terwijl drie kwartier de tijd hadden gekregen.
In die brief heb ik ook geschreven dat ik graag wil dat de VOGG ook met een aparte afdeling voor verstandelijk beperkten ging komen, dat moet er komen voor ons, mensen met een beperking.

Dus op die brief kreeg ik antwoord. Dat was het begin van de opstart van de LFB.

Dat was in 1992 in februari, want in 1991 was die landelijk dag en in 92 kwam die groep bij elkaar. De eerste initiatieven dus. Ik kreeg antwoord van de directeur dat ze net van plan waren om met de FvO, de Federatie van Ouderverenigingen een groep te vormen om dat uit te proberen met mensen met een verstandelijke beperking. Daar zaten met ondersteuning mensen uit Zierikzee, Zwolle en Den Haag.

Dat was bij de FvO met als eerste coach Deborah Corporaal van de FvO. En toen hadden we de eerste bijeenkomst in februari 1992.

Dat was echt een eerste Onderling Sterk vereniging voor mensen met een verstandelijke beperking.

En dat was eigenlijk het idee van Roel Kok die dat in het buitenland had gezien.

Gerard

In Engeland toch of niet?

Conny

Ja, Engeland en ik geloof in Amerika ook.  Engeland was het een tak van een People First beweging die uit Amerika kwam.

Na drie jaar overleggen hebben we de statuten uh op 21 juni 1995 ondertekend, Alex Rietveld, Marco Vieren en ik.

Gerard

Ja nou dat is even dat. Ik pak het eventjes samen want wij kennen elkaar ook al dertig jaar of zo. Jij bent een van de eerste ja belangenbehartigers geweest. William Westveer natuurlijk ook. En ik denk aan Willem in het Veld, Arnold Berkhout, Willem Kwakkel. Probeer mij eens uit te leggen. Wat waren dat voor mannen, die mannen?

Conny

Nou dat waren gewoon mannen die wilden gewoon voor zichzelf opkomen. Die vonden dat er te veel over hen werd beslist. Ja, alles werd voor hun beslist.

Gerard

Ja en toen kwam jij erbij. Als vrouw kon je daar standhouden?

Conny

Debora was ook een vrouw. En er was nog een vrouw uit Zwolle. Er was nog een vrouw. 

Gerard

1995 officieel opgericht. Hadden jullie toen al een kantoor?

Conny

Ja we zaten ook op de Maliebaan in Utrecht bij de FvO. Daar hadden we eerst één ruimte en kantoor. Ja.

Gerard

En William was directeur en toen ben jij gekomen.

Conny

Die werd niet vanaf het begin directeur, maar na verloop van tijd toen we wat meer geld kregen.
William was de voorzitter van Onderling Sterk Zierikzee, dat bestond vanaf 1985. De toenmalige coach Roel Kok ging toen op werkbezoek in Engeland en nog een land, ik dacht Amerika. Daar zag hij ‘self advocates’.

Ja moeilijk woord. Opkomen als advocaat voor jezelf. Dat was een goed voorbeeld. Die heeft hij gebruikt om vanaf 1992 te beginnen met het opzetten van Landelijk Onderling Sterk in Nederland. Den Haag was na Zierikzee de tweede.

Ons eerste budget wat we kregen van de FvO was ƒ 10.000 per jaar. Nou bij dat budget kregen we steeds wat meer geld en na tien jaar ongeveer acht ton in euro's. Want we hadden ook een soort bestuur in de oprichters groep en we vonden dat eerste zakcentje niet genoeg.

Ik was toen ook al lid van de VOGG. Toen heb ik een brief geschreven naar staatssecretaris Erica Terpstra (staatssecretaris voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport was in het kabinet Kok I 1995-1998) .

Gerard

Even tussendoor Mag ik nog iets vragen? Je hebt toen extra geld geregeld maar hoe zagen jouw dagen eruit? Ben je één dag in de week begonnen of had je al meteen twee dagen bij Onderling Sterk?

Conny

Ik ben eerst één dag in de week iets van media gaan doen, nieuwsbrieven maken en nog iets. Ja en later kregen we nog iets meer geld om Onderling Sterk verenigingen in Nederland op te zetten. Ja, want daar komt de L van Landelijke Federatie Belangenvereniging vandaan. Er was toen alleen die vereniging die eigen statuten had.

Gerard

Dus jij bent eindelijk het hele land doorgereisd om Onderling Sterk verenigingen op te zetten. Hoe ging dat in zijn werk? Ging je advertentie ophangen of wat deed je dan?

Conny

Ja, ik heb een uitnodiging gemaakt en afspraken gemaakt met een organisaties en met iedereen ... We hadden een oproep gewoon samen en dan werd er een zaal gehuurd. Dat werd dan geregeld. Dan konden we een voorlichtingsavond houden over, dat heette toen nog steeds Onderling Sterk over wat dat was Onderling Sterk en wat je kon doen.

Gerard

En wie huurde dan de ruimte of zo?

Conny

Nou, ik denk dat er dat bij de zorgaanbieders ook was ja. Soms een buurthuis, dat verschilde. Dat we in Utrecht toen ook nog scholing hebben gegeven. Hadden we een lijstje gemaakt van plaatsen, Groningen, Friesland.

Gerard

En dan ga je zo'n avond doen. Hoe ziet dat eruit? Dan kom je binnen en dan zijn er mensen waren er veel mensen of weinig?

Conny

Er waren dan wel veel mensen en ook wat zorgaanbieders. En ja natuurlijk ontvangst en koffie en thee en alles en ja, we hadden nog niet een computer. Ik deed het nog met die sheets. Zoiets.

Gerard

Of Powerpoint.

Conny

Nee, dat was het ook niet, het was overhead. Zoiets. Van plastieke vellen, er bestonden geen computers . Maar in ieder geval dat deden we. Ik had dan ook een verhaal voorbereid over wat is Onderling Sterk en zo en trouw doen en dat ze dan ook mee willen praten. Nou ja, en dat kon natuurlijk vragen stellen en dan waren mensen van zorgaanbieder ook bij en een oudervereniging of zo.

Gerard

En dan aan het eind vulden ze mensen lijsten in of zo van dat ze mee gingen doen?

Conny

Ja mensen konden zich aanmelden. We gingen een nieuwe datum afspreken en dus vervolg en dan ook andere plaatsen.

Gerard

Ging jij zelf weer terug? En wat ging je dan doen?

Conny

Nou we gingen zo praten over de onderwerpen waar we het over hebben en ja, gewoon.

Gerard

Hoe vaak moest jij komen voordat een afdeling een beetje zelfstandig werd?

Conny

Ik denk zeker twee jaar en dan nam een ander het ook weer over. Dan gaat gewoon omdat je coaches had die dan verder gingen. En ik ging dan helpen met o.a. advies geven over statuten maken, over goedkope notaris zoeken. Er waren van die standaard statuten die ze dan mee konden nemen naar de notaris en dan moesten ze kijken hoe ze geld moesten zoeken en wie de notaris ging betalen.

Ik heb ook Onderling Sterk Amstelland en Meerlanden opgericht waar ik toen woonde. Ja en dat was ook al in 1995 klaar. Toen ben ik ook zelf naar de notaris gegaan. In het begin, ja, toen kregen we geld om notarissen betalen de eerste drie verenigingen geloof ik. Daarna moesten we zelf kijken want het is wel duur. Notariskosten allemaal in guldens nog.

Gerard

Dat deed je dus. Je maakte nieuwsbrieven en op den duur deed je nog meer dingen.

Conny

Ja, en dus brieven schrijven, overleggen, beleid. En het was veel. En het allereerste wat ik deed was een project van het Gooi. Daar kregen ze een geldbedrag, een prijs. 

Gerard

Maar op de Maliebaan dan maak je nieuwsbrieven en je ging vanuit de Maliebaan in het hele land door om ter plaatse onderling sterk als vereniging op te richten. Wat deed je nog meer? Of was het? Dat is al heel veel hoor.

Conny

Ja, het is zo heel veel ja. Gewoon. Het was ook meepraten over vernieuwing en meedenken, over verder opzetten van de LFB.

Gerard

Met welke clubs ging je toen praten dan?

Conny

Veel met MEE’s ( https://www.mee.nl/) het maatschappelijk werk. Dat was toen nog want dat bestaat nu niet zo uh nu niet zoveel meer.

Gerard

Ging je praten met nog andere clubs die belangrijk waren? VOGG natuurlijk. De federatie?

Conny

Ja, veel met oudervereniging zoals FvO.

Gerard

Ook met ministeries?

Conny

Toen kwamen die contacten, was ook met Erica Terpstra. En met Roel Kok en die andere coach ( Elize de Winter/gn). Je kwam ook via de FvO toen in 't begin in contact met ministeries, dat we dat met de FvO konden, maar ook daarna ook zelfstandig. Dat ging steeds verder.

Gerard

Maar had je bijvoorbeeld ook contact met de Vereniging Gehandicaptenzorg, de VGN of niet?

Conny

Nee, eigenlijk niet. Dat is pas later. Hier bij de huidige LFB, de VGN was er toen ook nog niet of ging later pas VGN heten. 

Gerard

Jullie waren eigenlijk meer een vakbond of niet?

Conny

Ja, zo kun je het ook wel noemen. Opkomen voor onze belangen. Ja, oké dat kan je ook wel zo noemen.

Gerard

Een van de hoogtepunten in het begin was Arcen, Laat je zien, Laat je horen.

Conny

Dat heb ik hier staan.

Gerard

Ja, Nou vertel er maar eens wat over. Kun je dat ook uit je hoofd doen in plaats van papier? Ik vind dat veel leuker als je het uit je hoofd doet. Probeer eens.

Conny

Nou, in ieder geval, het was dan 21 april was nou negentien nog of 2000 of zo? Nou ja, de verklaring ja, die heb ik zelf ook, want dat heb ik hier verderop. Even kijken. Erin gezet. Even ogenblikje.

Gerard

Ja, kijk maar even rustig.

Conny

Oh, dat was 21 april 1994. Dit was het eerste congres door mensen met een verstandelijke beperking. Daarna zijn nog meer geweest en dat was met hulp van de zorgaanbieder daar in Noord Noord-Limburg.

Gerard

Ja op een vakantiepark. Drie of vier dagen.

Conny

ZVG heette dat eerst. Ik heb ik hier de slotverklaring van Arcen die ga ik erbij zetten.

 

Gerard

Wat ik wilde weten: wat ging er toen goed en wat ging er toen moeilijk in die tijd?
Ik bedoel, je kwam met z'n allen bij elkaar, je had een hele goede verklaring, maar daarna wat hield dat dat die verklaring er was, wat ging beter daarna? Makkelijker?

Conny

Het werd zo gewoon bekender gemaakt en we werden ook meer gehoord. Het werd een bekende zaak, het kwam ook op tv en op Knoop in je zakdoek en alles. Dat is toen ook gekomen. De eerste knoop ben ik ook bij geweest dat  we dan meepraten? Ja, want dat de studio zat in Hilversum, vlakbij het station, dat weet ik nog.

Gerard

Het is heel hard werken geweest en je bent toch eigenlijk een van de voorvrouwen geweest die ontzettend veel uren heeft gemaakt om te zorgen dat Onderling Sterk meer bekend werd. Hoeveel mensen werkten toen op kantoor in de Maliebaan? Toen jij directeur werd?

Conny

Ik geloof vier. En coaches waren er ook nog een of twee denk ik. Ja, d'r was één coach. Ja, een vaste coach en die noem ik ervaringsdeskundige Willem in t Veld en William Westveer. En toen kwam later kwam er een secretaresse en nog een paar mensen.

Gerard

Jij noemt die ervaringsdeskundigen, maar zo heette dat toen nog niet. Dat is later pas gekomen?
Maar toen je directeur werd, kwamen er toen andere activiteiten voor jou. Ging je meer vergaderen? Hoe moet ik dat zien?

Conny

Ja, toen ik directeur werd, was het vergaderen met alle medewerkers, met een landelijke bijeenkomsten en ook medewerkers bijeenkomsten. Want we hadden intussen ook de steunpunten, regionale steunpunten.

Gerard

Vertel daar eens over die regionale steunpunten. Hoe is dat begonnen?

Conny

Nou, dat begon omdat het niet altijd liep met Onderling Sterk verenigingen op te zetten. Dus zelf naar de notaris gaan. Toen hebben we nagedacht kunnen we dat omgooien? En het aantal liep ook terug. Het ging in ieder geval niet meer. En we werden het zat. En toen zeiden we, we gaan de regionale steunpunten opzetten? En toen ja, ik weet niet hoe de naam heet, kregen we een soort subsidie, ik weet niet meer hoe dat heette. Was een bestemming, iets dergelijks. De FvO kreeg dat en kregen wij ook. De regio kregen een bepaald bedrag, ik dacht 3,5 ton of zo. En van ons werd het verdubbeld omdat wij ondersteuning kregen van coaches, omdat we coaching nodig hadden.

Gerard

En dan zijn er steunpunten ontstaan. Op welke plekken werden steunpunten neergezet?

Conny

Juist zeg. We begonnen eerst in Noordoost in Wolvega. Friesland drie provincies We hadden dus natuurlijk dat.

Gerard

Was met Rietje en Willem Kwakkel.

Conny

Ja, en dan Noord West in Baarn een kantoor. En Zuid West en ik dacht dat dat Bergen op Zoom was, en een andere in Zuid Oost hadden we in Doetinchem.

Gerard

Ja dus daar had je vier steunpunten. En hoe ging dat? Ging je dan elke keer naar die steunpunten of werkten die zelfstandig? Of kwamen die naar Utrecht? Hoe ging dat allemaal?

Conny

Nou, wij gingen. Eerst ging ik daar helpen met dat en dat steunpunt opzetten. Later ging ze dat zelf doen. We hadden ook wel eens vergaderingen met een steunpunt van hoe verder, en over alles wat er hun doen.

Dus gingen we ook voorlichting geven. ‘Scholing en training’ kwam er intussen en cursus geven aan mensen met een beperking dat ze naar ons moeten luisteren.

De kwaliteit van diensten beoordelen

Gerard

Wat was de bekendste cursus in die tijd? Weet je dat nog ?

Conny

Je bedoelt ... dat je bedoelt Zeg het Ons!

Gerard

Je zei het zelf al. Op een gegeven moment hebben we ook met Vilans Zeg het Ons! gedaan. Kun je daar wat over vertellen?

Conny

Ja, dat was op een gegeven moment met Bertho Smit dat was een methode uit Maryland in de USA geloof ik. In Amerika heette die methode Ask me. Toen is besproken om dat in Nederland ook te doen en dat daarvoor te vertalen en aan te passen. Nou toen heb ik in de werkgroep gezeten en hebben we dat aangepast. We hebben die methode eerst getest bij een aantal MEE’s waar ik bij was, en dat je ook een cursus kreeg om dat te doen.
Nou en toen hebben we het aangepast en toen zijn we een dag gaan starten met Zeg het Ons zoals het toen heette. Want we hadden toen een subsidie en daarvoor gingen we mensen met een beperking trainen.

Gerard

Wat was daar bijzonder aan, moet je even uitleggen.

Conny

Nou, jij was een van de projectleiders, met Bertho Smit van Vilans. Jullie waren er bij om dat te begeleiden.
De interviews, dat was uniek. Dat werd in Amerika ook gedaan. Dat zijn twee mensen met beperking die dat doen. Noem het maar ervaringsdeskundigen. De een die las het op en de andere vulde die vraag in en dat was ook met een smiley, zeg maar. Niet iedereen gebruikte de data van wat nodig is. Laat ik gewoon kijken wat het is. Het ging over leven van bestaan, bestaan en leven.

Gerard

Ja, kwaliteit van bestaan, niet echt alleen over zorg, maar ook over of mensen gelukkig waren, of ze genoeg geld hadden, of er naar hun werd geluisterd, of ze inspraak hadden. 

Heb je in die tijd nog meer belangrijke projecten gedaan waarvan je denkt die wil ik ook nog noemen?

Conny

Ja, we gingen ook twee keer per jaar standaard naar het ministerie van VWS overleggen. Dat vond ik heel bijzonder en het was jammer dat het toen gestopt is in 2011, omdat ze anders gingen werken met inkrimpen van de subsidie en alles.

Gerard

Ja maar eerder, zeg vanaf 2000- 2003? .

Conny

Dat was toen met die staatssecretaris waar wev toen geen of heel weinig contact mee hadden, Hoogenboom of zo.

Gerard

Hoogervorst . Is het een slechte periode dan voor de LFB?

Conny

Ja want die ervoor en er na dat ging dan wel goed. Ross van Dorp ( staatssecretaris in het kabinet Balkenende I 2003-2004/gn) en nog eentje Vliegenthart. Margo Vliegenthart ( staatssecretaris in kabinet Paars II 1998-2002/gn).

Mondiger jezelf goed verkopen

Conny

Maar toen in 2011 was het de bezuinigingen, dat heeft het kabinet besloten.

Gerard

Ja, want toen werd het ook ‘de markt’ dus toch allemaal wat commercieel, de zorg.
Hoe kijk je daar eigenlijk tegen aan? We zitten nu toch vijftien jaar verder? Hoe is het de afgelopen vijftien jaar gegaan, vind jij?

Conny

Nou, ik vind het heel knap van de LFB. Hoe ze dat met ‘Scholing en training’ commercieel hebben gedaan en daar ook geld voor vragen en zo.
En probeer gratis een locatie te krijgen in de gemeente.
Dat samenwerken met die scholen, die hogescholen? Ja, ik vind het knap dat allemaal nu zo werkt.

Dus ik ken dat en ik heb ook in de raad van toezicht ook gezeten. Dan praat je natuurlijk over de centen die je moet gaan verdienen. Meer geld. En projectsubsidie moest je ook allemaal aanvragen. Ik vind knap hoe de LFB dat doet. Ik heb nu daar geen overzicht meer van, maar ik vind het wel heel knap zo ... dus nu draait ze prima.

Gerard

Dat de LFB nu de eigen broek op kan houden?

Conny

Ja en we hebben een goeie directeur. Els Jongerius doet het allemaal gewoon uit het hoofd, zo mooi presenteren. Ze is uitgegroeid, is ook opnieuw geboren merk ik. Dus ik vind dat heel knap want ik heb haar zo anders gekend. Maar ja, ze is een ander persoon geworden.

Gerard

Als je nou kijkt naar de mensen van de LFB, wat is nou het grote verschil tussen de mensen van toen en de mensen van nu?

Conny

Nou dat is een heel verschil, toen was het allemaal nog moeilijk, toen begrepen ze het zelf niet zo. Het was minder, ze konden minder voor zichzelf opkomen of minder goed verwoorden. Maar nu zie je, nu merk je het amper nog of ze een beperking hebben. Ze kunnen het goed verwoorden allemaal, normaal communiceren.

Gerard

Ze zijn dus mondiger geworden. Ja, maar het is nog een ander verschil? .

Conny

De kwaliteit is omhoog gewoon, dat is oké.

Gerard

Waar zit het dan in die kwaliteit? Noem eens wat dingen?

Conny

In die kwaliteiten dat ze ook de pijn voelen, dat ze zichzelf beter hebben leren kennen. Want ik weet nog goed hoe sommige erin zaten. En dat werd helemaal verstopt, hun kwaliteiten die ze hebben.

Gerard

Als ik zeg dat ik denk dat de laatste jaren heel veel aandacht is geweest voor scholing en dat mensen hebben geleerd naar zichzelf te kijken. Herken je dat dan? In de spiegel kijken zal ik maar zeggen?

Conny

Ja, dat klopt. Dat ze dan dat voelen en hebben, en dat ze wat kunnen. Dat ze ontdekt hebben in zichzelf dat ze veel meer kunnen. Denk ook aan scholing en training, dat idee van opzetten als voorstel kwam ook vanuit van het bestuur toen.

Gerard

Denk je ook dat de maatschappij is veranderd, hoe die kijkt naar mensen met een beperking? Wat is het grote verschil met vroeger?

Conny

Ja ook. Vroeger was het zo van wij konden zogenaamd niks en nu zijn wij mensen, gewoon mensen zoals iedereen. En ik merk ook dat, want is ben zelf nu ook van een andere groep, meer de gewone ervarings breed, ook van van GGZ.

Gerard

Want jij bent nog bezig, je bent met pensioen maar je bent nog steeds aan het werk hè?

Conny

Ja, nou dan weet ik niet meer wat ik wilde zeggen.

Gerard

Sorry. Dat mensen met een beperking voor vol worden aangezien.

Opkomen voor ouderen

Conny

Ja nu wordt je voor vol gezien, maar ik kom er nu achter, nu ik gepensioneerd ben ...

Ik vond het een rottijd, 11 maart 2020 toen de corona kwam en ik werd zelf er ook depressief van.
En het laatste jaar kwam ik ook meer op voor ouderen. Daarmee ga ik ook nog naar congressen enzo, over ouder worden.

Maar ik merk dat er een beeld is ... de beeldvorming over ouderen loopt helemaal achter op gehandicapten. Dus ik probeer te kijken of die ouderen ook mee kunnen doen. Ja, want wij hebben natuurlijk ook ouderenbonden. Zo ja, daar mogen wij niet meepraten.
Ze praten over ons de KBO's en ANBO en PCOB  en alles. Was ik dus ook lid van of na mijn pensioen lid geworden.

Gerard

Dus dan wil je daar ook een beetje verandering in brengen.

Conny

Ja, dat loopt gewoon achter. De beelden van ouderen is nu van ‘goh geniet maar van je rust en van je pensioen’. Dat is helemaal fout. De AOW moet eigenlijk aangepast worden. Ik had geen AOW willen hebben toen, je moet gewoon kijken wat je kunt. Sommige zijn op vijftig op en anders zijn die gaan met tachtig nog werken.

Gerard

Er zijn een heleboel mensen die zeggen 'We zijn blij. Ja, eindelijk klaar met werken. Lekker niks doen.' Dat is niet voor jou hè?

Conny

Het is dus goed als je het werk wat je gedaan hebt als een droombaan, om dat zo lang mogelijk door te zetten, dan blijf je hersenen ook goed.

Gerard

Dus een van de belangrijke dingen dat er in de ouderenzorg voor de toekomst wat dingen moeten veranderen. Zijn er andere belangrijke dingen waarvan je zegt die moeten anders als je jouw mening geeft over hoe het allemaal gaat. En dan met name natuurlijk over mensen met verstandelijke beperking.

Conny

Nou nou, ik merk nu ook, daar kwam ik gister ook weer achter, dat overal alles digitaal moet. Dat alles moet digitaal, maar niet iedereen kan digitaal. Ik ging gisteren met Wil naar een winkel.

Gerard

Wil is jouw partner toch?

Conny

Ja, en die is heel hulpbehoevend geworden. Wij wilden een Trouw kopen en dan contant betalen maar je mag niet meer contant betalen. En dan verwijzen ze naar de overkant naar de Kruidvat: Koop daar VVV- bon en betaal met de die bon. Maar dat werkte niet.

Gerard

Niet. Ja dus een hele hoop gedoe dus voor veel mensen met beperking, digitaal is niet fijn.

Conny

Nee gewoon niet fijn voor een heleboel mensen die ik ken, ook voor jullie kan niet iedereen dat.

Gerard

En al die moeilijke dingen makkelijk uitleggen. We hebben het nog niet over Steffie gehad. Heb je ook nog heel veel mee gedaan hè?

Conny

Juist via Steffie is er nu ook veel . Dat is hard gegroeid. Allemaal uitleg over de zorgverzekering, over andere dingen, over de politiek. Nu heb je ook de uitleg van de politiek. Dat is ook al een poosje ja dus al zoveel waar ik ook aan mee gedaan met het testen.
Ik ben ook op het stembureau lid geweest. 

Gerard

Dus de ouderenbond moet in die zin veranderen in het oude naar oudere mensen kijken. De digitalisering is niet altijd zo goed, de informatie moet ook makkelijker. Maar zijn nog andere dingen?

Conny

Ja, toegankelijkheid. Want ja, ja, dat zijn zo zoveel dingen die echt nog niet op gang zijn zo met de rolstoel en zo. En je ziet al dat Nijmegen heeft besloten om de hellingbaan bij sporen drie en vier te verwijderen.

Gerard

Dat is toch raar want we hebben het VN- verdrag. Hoe vind je dat gaan?

Conny

Ja we zijn nog niet zover. Volgens mij is er wel aandacht voor, we hebben ook die die digitaal, hoe heet het? Inclusie Nederland zet ook in met inclusieborrels en er is de Coalitie voor Inclusie.

Gerard

Zijn er nog meer dingen? Je doet ook heel veel met vervoer...

Conny

Ja, ik zit sinds 1971 in Rover en ik hou me ook bezig met toegankelijkheid. Je merkt ook dat informatie over het ov ook niet goed genoeg is, want al die loketten zijn nu bijna allemaal gesloten. Vooral in Amersfoort ging men soms kaartjes kopen. Dat kan er niet meer, is niet digitaal en dan moet je met een automaat.

Sinds drie jaar officieel ervaringsdeskundige

Gerard

Het is natuurlijk wel zo dat tegenwoordig ervaringsdeskundigen overal meepraten.

Conny

Ja dat is het wat ze zeggen, over ervaringsdeskundigen. Ik ben ook sinds drie jaar officieel ervaringsdeskundige. Zit in de Raad van Advies van de Vereniging voor Ervaringsdeskundigen. Daar kun je jezelf registreren bij het ervaringskennisplein en dan krijg je accreditatiepunten voor een bijeenkomst. Want ik ga ook naar congressen. Nog steeds.
Ja en dat register is heel ingewikkeld zelfs voor mij, toevallig heb ik vanavond weer een digitaal vergadering met een vriend die helpt. Ben al een poosje, al ruim voor de corona, actief bij de vereniging van ervaringsdeskundigen. 

Gerard

Hoe zit het met het verschil tussen ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid?

Conny

Ja, het is heel moeilijk om daarachter te komen, om dat duidelijk uit te leggen. Eigenlijk ben ik erachter gekomen want het is heel moeilijk uit te leggen. Ik had een bijeenkomst bij Movisie vorige week ... Nou, eindelijk is het me duidelijk geworden. Ik ben een ervaringsdeskundige omdat je zelf dat zelf hebt, die beperking of iets dergelijks.
Maar de mensen die het over willen nemen, begeleiders en zo, ze denken dat ze ervaringskennis hebben. Ik noem bijvoorbeeld een medewerker van Movisie of anderen. Je kunt wel ‘kennis’ hebben wanneer je er voor geleerd en zelf het niet hebt

Gerard

Dus wat is nu het onderscheid?

Conny

Ja, dat zeg ik net.

Gerard

Je hebt dus kennis en ervaring...

Conny

Nou ervaring is mensen die het altijd beleefd hebben, die mee te maken heeft met dat vanuit hun achtergrond of het GGZ, lichamelijke of verstandelijke is. En ervaringskennis, dat zijn eigenlijk buitenstaanders die er kennis van hebben genomen, die erover hebben geleerd.

Gerard

En wat zijn dan de ervaringsdeskundigen?

Conny

Ja, ervaringsdeskundigen, wij mensen die die aandoening hebben. Mensen met een betreffende aandoening en zo.

Conny

En dan wil ik ook. Bij de vereniging van ervaringsdeskundigen heb ik vanavond weer een digitaal overleg. Ik vind een goed advies, want de LFB heeft natuurlijk ook die opleidingen. Ja, want ik had ook de opleidingen moet volgen. Maar ik heb zoveel geleerd in die dertig jaar ... Maar ik wil namelijk dat de LFB  vaker met allerlei erkende opleidingen gaat samenwerken met een deskundige van de vereniging dat we een fonds kunnen beginnen. Ik geloof dat Ellis al een keer is geweest maar ik heb niet gehoord of ze vaker gaat komen. Ik hoop dat er in de toekomst bij bijeenkomsten dan ook mensen van de LFB zijn.

Gerard

We gaan langzaam naar een afronding. We hebben over een heleboel dingen hebben we gepraat. Misschien heb ik ook sommige dingen niet aan jou gevraagd die toch nog graag wil vertellen. Want je had heel veel voorbereid en opgeschreven, dus ...

Conny

(zoekt in haar papieren)

Ik had al gezegd dat ik graag zou willen dat de LFB naar de Vereniging van Ervaringsdeskundigen komt.

En ik wil zeggen dat ik ook naar congressen ga, dan praat ik als ervaringsdeskundige oudere. En ik wil een boek laten zien iets heel bijzonders dat. Boek, laat ik jou nog even zien…

Gerard

Dat gaan we ook even laten zien. Het boek heet "Ouder worden als ervaring" de auteur is Suzanne Biewinga.

Conny

Daar staat de waarheid, over de beeldvorming, dat de beeldvorming verkeerd is en er wordt verkeerd over ouderen gedacht. En daar staat de waarheid in. Wij horen er ook bij.  ... Ik was het strijder voor mensen met een verstandelijke beperking , maar nu ook als oudere. Wij lopen gewoon achter, je moet kijken naar wat mensen kunnen. Niet alleen van je krijgt AOW.

Gerard

Zo te horen heb je een nieuwe carrière.

Conny

Ja ja, het is een heel mooi boek. Er staat echt alles in. Dat moet je echt lezen.

Gerard

Het bloed kruipt waar... Hoe zeggen ze dat.

Conny

Waar het gaan kan? En ik heb eigenschappen van grootvader. Die was ook altijd bestuurlijk actief in het polderbestuur en politiek. Mijn grootvader.

Gerard

Conny, ik vind dat jij weer heel veel ons hebt geleerd en uitgelegd van de geschiedenis. En het verbaast mij niks dat je weer een nieuw onderwerp hebt gevonden, want jij zal altijd door blijven gaan.

Conny

Over geschiedenis Ik ben ook geschiedeniskundig ervaringsdeskundige dus mensen kunnen bij mij terecht.

Als iemand een ding willen weten over gehandicapten. Misschien om mensen eens samen te brengen. Ik wil graag een bank, een club vormen. Wat we dan misschien kunnen doen samen met het Kreukel collectief van Jan Troost en dus meer lichamelijk heb ik…

Gerard

Jan Troost is overleden. Ja en we hebben van het Kreukel collectief in Utrecht net een grote tentoonstelling gehad.

 

 

Conny

Maar er loopt ook nog een tentoonstelling in het Openlucht museum . Daar wil ik ook een praatje houden van hoe het leven op de boerderij was toen met verstandelijk beperkten. Dus ik ben ook bezig ....

 Gerard

Ik hoor een boek aankomen. Jij gaat een boek schrijven.

Conny

Jij mag dit uitdiepen…

Gerard

Ja Connie, mag ik je hartelijk bedanken voor dit gesprek?

Conny

Goed en afzetten.

--------------------------------