Tussen-balans

Een nieuwe website

Na 50 jaar gehandicaptenzorg vraag ik graag de aandacht voor een nieuwe website en de start van een Podcast. Ik ben de gehandicaptenzorg in gegaan om mensen te helpen. Dat begon met zorgen, werd ondersteunen en daarna coachen. ‘Laat je zien en laat je horen’ was titel van het eerste congres voor mensen met een verstandelijke beperking in 1994. Want om mee te tellen moet je zichtbaar zijn. Zeker nu er een toekomst ‘gloort’ met minder zorg zullen de meesten van ons ook terug moeten vallen op eigen kracht,  en op elkaar.

Zelf werkte ik, met idealen als empowerment en inclusie, in een tijd waarin alles alleen maar beter leek te worden.Dat is nu anders. De laatste 20 jaar haakten veel bevlogen medestanders af, moe of teleurgesteld. De ‘warme herberg’  met aandacht voor elkaar  werd langzaam ‘een onherbergzame systeemwereld’. Bewoners heten inmiddels cliënten en de zorg is ingewikkelder geworden; begeleiders beheren en rapporteren, managers en boekhouders spelen de baas. Professionele distantie, vrijheidsbeperking en psychofarmaca zijn inmiddels centrale begrippen.

De logica van de zorg

Natuurlijk zijn bewoners er in de laatste 50 jaar op vooruit gegaan. Maar dan vooral materieel; leefgroepen van 6 in plaats van slaapzalen voor 18 en veel mensen hebben nu een eigen appartement. In de wijk, waar zij sinds de ‘inclusie ’ van de jaren ’90 wonen, groeide doorgaans geen verbinding met de omgeving. De nieuwe burgers – busje komt zo- bleven aangewezen op de oude inrichtingen en wijkvoorzieningen werden maar mondjesmaat gebruikt. De uitkomst was vooral veel meer eenzaamheid. Actueel beleefd de inrichting een ‘comeback’. En de helft van de politieke partijen, vooral degenen die de laatste jaren regeerden, hebben het VN-verdrag voor mensen met een beperking niet eens in hun verkiezingsprogramma staan..

Lichtpuntjes...

Tijdens de laatste drie- en- een half jaar, waarin ik weer werkte als persoonlijk begeleider, groeide het inzicht dat iedereen zijn eigen persoonlijkheid meeneemt in het contact met anderen. Dat is wezenlijk wanneer je je eigen ‘gereedschap’ bent, zeker met kwetsbare mensen die daarvan afhankelijk zijn. Ik hoop dat begeleiders beter toe komen aan hun eigen menszijn en leerbehoeften. Daarvoor is een veilige omgeving,  die de bewoners ook ten goede komt, de basis.

‘Kwaliteit van leven’ begint in de dagelijkse praktijk. Als  daar de ruimte is om te luisteren en te kijken, en genoeg tijd om een relatie te laten groeien, leer je van elkaar en sta je samen sterk. Vanuit die achtergrond kijk ik ook naar (de inzet van) ervaringsdeskundigheid. Meer ruimte voor bewoners is winst. Maar als het systeem niet mee veranderd worden al deze projecten vooral ‘Excuustruus’, oneigelijke beeldvorming zonder betekenis voor het dagelijkse leven.

Dansen met de macht

Veel zielsverwanten zijn kortgeleden overleden. Berichten over Jan Troost, Hans van Eeken en Ad van Gennep staan in deze rubriek. Recent stierven ook Jacques Heijkoop en Jan Broers. En Inge Mans op wiens- met de jaren relevantere-  boek ‘Het hart van de Zorg’, ik nog terugkom.
Maar er blijven geestverwanten. Een hiphop-producer, met een alternatieve dagbesteding, produceert nu mijn Podcast. En de bouwer van mijn website kwam ik tegen op ook al een begrafenis, die van Frans van der Pas in 2021.

Hier en daar ontstaan en groeien initiatieven die weer werken vanuit betrokkenheid en 'menselijke schaal'.  Daar wil ik nog graag een steentje aan bijdragen met mijn kennis en ervaring. Voor een overzicht verwijs ik naar projecten. Ik kijk daarom uit naar bestuurders met inhoudelijk verstand van zaken, visie en het lef om verder te kijken dan de volgende jaarrekening.